Obserwacje

Bon terapeutyczny – nowa forma wsparcia terapii osób niepełnosprawnych, chorych psychicznie i z problemem niedostosowania społecznego prowadzonej przez placówki sektora ekonomii społecznej

icon
icon
6 minut
icon
Redakcja Aktywiusza
i 1 innych
Udostępnij
Źródło: freepik.com

Bon terapeutyczny jest projektowanym nowatorskim programem wsparcia osób niepełnosprawnych, chorych psychicznie i z problemem niedostosowania społecznego przygotowanym z inicjatywy Fundacji na rzecz Osób Niepełnosprawnych „Tacy Sami” we współpracy z Konfederacją Inicjatyw Pozarządowych Rzeczypospolitej – związkiem stowarzyszeń zrzeszającym kilkadziesiąt polskich organizacji pozarządowych. Istotą i celem programu jest pomoc osobom potrzebującym systematycznych zajęć terapeutycznych i rehabilitacyjnych, oraz podmiotom ekonomii społecznej (głównie stowarzyszeniom i fundacjom, lecz również przedsiębiorstwom społecznym, spółdzielniom socjalnym czy spółkom non-profit) prowadzącym placówki terapeutyczne dla wspomnianej grupy beneficjentów. Bon terapeutyczny umożliwi podopiecznym placówek udział w terapii i pokryje jej koszty z środków publicznych. Bon to celowa forma powszechnej pomocy społecznej finansowanej z budżetu państwa, a adresowanej osobom niepełnosprawnym, chorym psychicznie oraz z problemem niedostosowania społecznego. Bon umożliwi beneficjentom na skorzystanie z szeregu zajęć terapeutycznych i rehabilitacyjnych koniecznych z punktu widzenia ich zdrowia i dobrostanu psychicznego. Bon terapeutyczny pozwoli podopiecznym placówek terapeutycznych, prowadzonych przez organizacje pozarządowe oraz inne podmioty ekonomii społecznej, na skorzystanie z usług świadczonych przez te placówki, a osobom najbliższym dla beneficjentów na uczestnictwo we wsparciu udzielanym przez terapeutów. Co istotne, program „Bon terapeutyczny” jest odpowiedzią na wyzwania stawiane przez Konstytucję RP (art. 6) i Konwencję praw osób niepełnosprawnych ONZ (art. 26), która ustanawia wymóg prowadzenia terapii i rehabilitacji osób niepełnosprawnych od najmłodszego wieku w miejscu ich zamieszkania. 

Istotą i celem programu jest pomoc osobom potrzebującym systematycznych zajęć terapeutycznych i rehabilitacyjnych, oraz podmiotom ekonomii społecznej (głównie stowarzyszeniom i fundacjom, lecz również przedsiębiorstwom społecznym, spółdzielniom socjalnym czy spółkom non-profit) prowadzącym placówki terapeutyczne dla wspomnianej grupy beneficjentów.

Zajęciami, z których będą mogli skorzystać beneficjenci okazujący się stosowną dokumentacją poświadczającą konieczność udziału w terapii, będą: zajęcia psychoedukacyjne, psychokorekcyjne, psychoprofilaktyczne, resocjalizacyjne, rewalidacyjne, rehabilitacyjno-lecznicze oraz psychoterapii. Wstępnie proponuje się, aby wysokość bonu terapeutycznego wynosiła co najmniej 6% minimalnego wynagrodzenia brutto (dla osób chorych psychicznie lub z problemem niedostosowania społecznego), a w przypadku osób niepełnosprawnych 10%, nie mniej jednak niż wysokość zasiłku pielęgnacyjnego, i by kwota ta była bezpośrednio przekazywana placówce terapeutycznej, którą wybiera i z której usług korzysta beneficjent. Bon uprawniałby do przynajmniej 135 godzin zajęć indywidualnych rocznie (w przypadku zajęć grupowych czas ich trwania byłby dzielony pomiędzy liczbę uczestników, np. 60-minutowa terapia grupowa dla 6 osób oznaczałaby wykorzystanie 10 min. z puli pochodzącej z bonu terapeutycznego dla 1 osoby). Celem uproszczenia procedury przyznawania świadczenia beneficjent składałby odpowiedni wniosek oraz stosowną dokumentację (np. orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej, postanowienie sądu itp.) w placówce, do której zamierza uczęszczać na terapię lub rehabilitację. Organizacja następnie przekazywałby dokumenty te do odpowiedniego organu administracji publicznej, który podejmowałby decyzję o udzieleniu wsparcia w postaci bonu. Środki pochodzące z bonu terapeutycznego mogłyby być wydatkowane pod warunkiem uczestnictwa beneficjenta w terapii, a kontrolą i nadzorem nad realizację świadczenia zajmowałby się natomiast organ wydający decyzję o przyznaniu bonu.  

Środki pozyskane z bonu terapeutycznego mogłyby ponadto być deklarowane przez organizację pozarządową jako wkład własny do innych projektów finansowanych z różnego rodzaju funduszy celowych, rządowych i samorządowych programów dotacyjnych itd. Łatwiej byłoby wówczas wnioskującym organizacjom pozyskać dodatkowe środki finansowe. Byłaby to znacząca pomoc dla organizacji pozarządowych, które zyskałyby dodatkowe możliwości rozwoju i poszerzenia pełnionej misji społecznej.

Bon terapeutyczny jest szczególnie potrzebny obecnie, w dobie trwającej ponad półtora roku pandemii wirusa SARS-CoV-2 i choroby COVID-19. Pandemia odsłoniła przed nami swoje pełne oblicze skutków nie tylko natury medycznej, lecz zarówno społecznej, jak i gospodarczej. Na jej skutek i wprowadzanych w związku z nią licznych obostrzeń sanitarnych znaczna część ludzi traci pracę, pogarszają się wskaźniki gospodarcze, zmienia się diametralnie styl życia – ze stacjonarnego na zdalny, a w najlepszym razie na hybrydowy. Izolacja społeczna, praca zdalna czy utrudniony dostęp do usług medycznych i rehabilitacyjnych sprzyjają powiększaniu się grupy osób niepełnosprawnych, chorych psychicznie oraz z problemem niedostosowania społecznego. Stan zdrowia psychicznego i komfortu życia coraz większej liczby osób ulega znacznemu pogorszeniu. Osoby niepełnosprawne mają niejednokrotnie ograniczony dostęp do pomocy rehabilitacyjnej, z której systematycznie korzystały przed wybuchem pandemii. 

Bon uwzględnia również skutki pandemii koronawirusa i jej wpływ na stan zajęć terapeutycznych prowadzonych przez placówki „trzeciego sektora”. Radykalnej zmianie ulegają bowiem cele darczyńców wspierających akcje charytatywne i działania społeczne organizowane przez organizacje pozarządowe. Głównym priorytetem dla większości darczyńców staje się wspieranie bezpośredniej walki z COVID-19 i pokrywanie kosztów z tym związanych (zakup środków ochrony osobistej, organizacja opieki medycznej dla chorych na COVID-19 itd.). Niestety oznacza to często mniejsze fundusze przekazywane dotychczas na organizacje pozarządowe zajmujące się szeroko rozumianą pomocą społeczną, terapeutyczną czy rehabilitacją. Pomoc państwa dla organizacji pozarządowych udzielana w ramach różnego rodzaju tzw. tarcz antykryzysowych i innych programów wsparcia jest wysoce niewystarczająca i w żadnej mierze nie może zostać uznana za systemową i kompleksową. Duża część organizacji pozarządowych nie jest obecnie w stanie efektywnie realizować swoich celów statutowych i świadczyć usług społecznych na odpowiednim poziomie. Problemy z pozyskaniem środków, utrzymaniem płynności finansowej i bieżącą realizacją misji publicznej przybierają coraz poważniejszy wymiar oraz osłabiają pozycję całego sektora obywatelskiego.   

Dlatego bon terapeutyczny ma być instrumentem łączącym pomoc osobom potrzebującym, jak i organizacjom pozarządowym zajmującym się świadczeniem i organizacją tej pomocy oraz wszelkich związanych z nią form wsparcia. Bon terapeutyczny może stać się również powodem do wspierania nie tylko istniejących inicjatyw, lecz przyczyni się do powstawania i rozwoju nowych przedsięwzięć w zakresie terapii. Bon terapeutyczny będzie więc instrumentem finansowym mającym charakter również aktywizujący dla placówek sektora pozarządowego.  Wprowadzenie bonu doprowadzi do zwiększenia liczby usług społecznych, z których nieodpłatnie będą mogli korzystać osoby potrzebujące, wesprze już działające w tym wymiarze organizacje „trzeciego sektora” oraz zachęci do zakładania nowych placówek terapeutycznych i rehabilitacyjnych. Będzie znakomitym sposobem na zwiększenie aktywizacji społecznej i wzrost postaw obywatelskich, co jest bezsprzecznym, niekwestionowanym, ponadczasowym, stale aktualnym i potrzebnym celem społecznym samym w sobie.

Bon terapeutyczny został przedstawiony licznym agendom rządowym, biurom poselskim, w tym Premiera RP, oraz Pełnomocnikowi Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. Projekt stał się przedmiotem interpelacji poselskiej i został wpisany do jednej ze strategii rządowych pn. bon terapeutyczno-rehabilitacyjny. Pozostaje mieć głęboką nadzieję, że w najbliższym czasie bon terapeutyczny przybierze postać konkretnego projektu legislacyjnego. 

Jeśli Czytelnicy mają pytania lub uwagi do proponowanego programu bonu terapeutycznego, prosimy o kontrakt pod nr tel. 881 913 363 lub adresem e-mail: tacysami@op.pl.

Dorota Dutkiewicz (Fundacja na rzecz Osób Niepełnosprawnych „Tacy Sami”)

dr Filip Ludwin (Konfederacja Inicjatyw Pozarządowych Rzeczypospolitej)


Zachęcamy do lektury wywiadu z panią Dorotą Dutkiewicz, LINK

Czy stowarzyszenie można zlikwidować poprzez uchwałę o samorozwiązaniu?

nie
tak, jeśli w statucie stowarzyszenia widnieje odpowiedni zapis o sposobie jego rozwiązania
stowarzyszenie może być rozwiązane jedynie przez sąd
Loading ... Loading ...

Zobacz także

Aktualności

Zgłoś się do nagrody!

Aktualności

Konkurs dla Kół Gospodyń Wiejskich!

Aktualności

Kłamstwo katyńskie wciąż funkcjonuje? [NGO FACT-CHECK]