Rząd zaprezentował pierwsze założenia programu „Aktywni Seniorzy”, który ma zastąpić dotychczasowe schematy Senior+ i Aktywni+. Choć w komunikatach KPRM projekt przedstawiany jest jako „modernizacja systemu wsparcia osób starszych”, organizacje pozarządowe patrzą na niego z dużą rezerwą. Powód? Zmiany mogą w praktyce pogrubić linie podziału między dużymi instytucjami a małymi, lokalnymi podmiotami działającymi najbliżej seniorów.
Budżet jak sprzed dekady. Potrzeby – jak po rewolucji demograficznej
Największym zaskoczeniem środowiska jest fakt, że pula środków dla NGO-sów ma zostać na poziomie… 2012 roku. Przez te 12 lat inflacja, wzrost liczby seniorów i skokowe podwyżki kosztów utrzymania sprawiły, że realna wartość tych pieniędzy spadła dramatycznie.
Duże sieci zyskają, mali mogą zniknąć z mapy
Z rządowych zapowiedzi wynika, że dwa pierwsze priorytety programu mają być dedykowane organizacjom ogólnopolskim, sieciowym i uniwersytetom trzeciego wieku. To krok, który wzmacnia duże podmioty, ale jednocześnie osłabia małe organizacje w gminach i mniejszych miastach – te, które codziennie pracują z najbardziej wykluczonymi seniorami.
To nie pierwszy raz, gdy centralne programy promują „dużych graczy”, jednak tym razem krytycy podkreślają, że zmiana struktury priorytetów powstała bez wcześniejszych konsultacji z sektorem.
Regionalizacja może przynieść chaos
Nowością w programie ma być regionalizacja konkursu – środki będą dzielone na województwa. Na pierwszy rzut oka brzmi to jak decentralizacja i ułatwienie dostępu, ale eksperci ostrzegają, że mechanizm może prowadzić do nierówności:
województwa z większą liczbą aktywnych organizacji będą miały ogromną konkurencję o małe kwoty,
lokalne komisje mogą w naturalny sposób faworyzować „swoje” podmioty,
projekty ponadregionalne – ważne dla wymiany doświadczeń – mogą zniknąć z systemu.
Kontrowersje wokół procesu tworzenia programu
W środowisku wyjątkowe oburzenie budzi sposób, w jaki rząd tworzy program. Sam dokument nie został upubliczniony, pojawiają się za to szczątkowe prezentacje i hasłowe opisy. Do tego KPRM poinformowała, że program będzie oparty na wynikach ewaluacji, która została przeprowadzona błyskawicznie – zbyt szybko, by dać rzetelne wnioski.
Zmiana z wieloma znakami zapytania
Program „Aktywni Seniorzy” może okazać się przełomem – ale dziś wygląda głównie na rekonstrukcję istniejących narzędzi bez zwiększenia realnych możliwości sektora. Bez dialogu, bez dodatkowych środków i z konstrukcją premiującą duże organizacje, rząd ryzykuje, że zamiast modernizacji otrzymamy system jeszcze mniej dostępny dla seniorów w mniejszych miejscowościach.
Loading ...
